Licznik stanu jakości powietrza to projekt edukacyjny realizowany przy współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Małopolskiego mający na celu pokazanie stanu powietrza, jego wpływu na zdrowie człowieka, inne skutki zanieczyszczenia powietrza oraz praktyczne działania jakie można podjąć dla polepszenia jego jakości.

JAKOŚĆ POWIETRZA – WPŁYW NA ZDROWIE

Jakość powietrza zależy przede wszystkim od stężenia zanieczyszczeń powstających w wyniku spalania paliw kopalnych w energetyce, ogrzewaniu budynków, przemyśle oraz transporcie. Do najważniejszych substancji wpływających na zdrowie ludzi należą pyły zawieszone PM10 i PM2.5, a także tlenki azotu (NOₓ), dwutlenek siarki (SO₂) oraz ozon troposferyczny (O₃). Szczególnie niebezpieczne są drobne cząstki PM2.5, które mogą przenikać głęboko do płuc, a nawet do krwiobiegu. Długotrwała ekspozycja na zanieczyszczone powietrze zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego i krążenia, udarów mózgu, chorób serca oraz przedwczesnej śmiertelności. Zanieczyszczenia powietrza wpływają również na funkcjonowanie układu nerwowego, odporność organizmu oraz rozwój dzieci.

Na poziom zanieczyszczeń wpływa przede wszystkim sposób wytwarzania energii, system ogrzewania budynków, transport oraz działalność przemysłowa. Ograniczenie emisji pyłów i gazów możliwe jest poprzez odchodzenie od spalania węgla i innych paliw kopalnych, rozwój odnawialnych źródeł energii, poprawę efektywności energetycznej budynków, modernizację systemów grzewczych oraz rozwój transportu publicznego i niskoemisyjnej mobilności. Istotną rolę odgrywają także regulacje publiczne, standardy emisyjne oraz indywidualne decyzje dotyczące sposobu ogrzewania domów, wyboru środka transportu czy zużycia energii.